Ἀρχεῖα

Ο λοιμός

ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ

Ιστορίες του Θουκυδίδη,[2.54.1]-[2.54.5], νεοελληνική απόδοση Αγγελικής Ζαντέ

[2.54.1]  Σε τέτοια παθήματα έχοντας περιπέσει οἱ  Ἀθηναῖοι  πιέζονταν,

γιατί οι άνθρωποι και πέθαιναν  εντός της πόλης  κι η γῆς ἔξω ρήμαζε.

[2.54.2]  μες τα δεινά  κάποιοι θυμήθηκαν  και το τραγούδι τούτο,

που λέγαν οἱ πρεσβύτεροι πως τραγουδιόταν  κάποτε

«θάρθει ο Δωρικὸς ο πόλεμος μαζί και ο λοιμὸς.»

[2.54.3]  Έριδα  ξέσπασε λοιπόν στους  ἀνθρώπους

ότι το τραγούδι δεν μίλαγε παλιότερα για τον  λοιμὸν-την ασθένεια,

ἀλλὰ τον λιμόν – την πείνα,

όμως φάνηκε ότι ἐνίκησε  ἐπὶ τοῦ παρόντος ότι έλεγε για τον λοιμὸν·

γιατί οἱ  ἄνθρωποι τὴν μνήμην χρησιμοποιούσαν ανάλογα μ΄αυτά που πάθαιναν.

Πιστεύω ότι αν κάποτε έρθει ἄλλος  Δωρικὸς  πόλεμος  μετά απ’ αυτόν

καὶ συμβῇ λιμός-πείνα,

θα τον τραγουδήσουν  έτσι ως λιμό-πείνα  όπως είναι φυσικό.

[2.54.4]   θυμήθηκαν οι επαΐοντες και τον χρησμό  προς  Λακεδαιμόνιους,

ὅταν αυτοί ρώτησαν τὸν θεὸν αν πρέπει να πολεμήσουν,

τους απάντησε ότι αν πολεμήσουν κατὰ κράτος θα νικήσουν,

καὶ αὐτὸς είπε ότι θα συμβάλει.

[2.54.5]  άρα όσα λοιπόν γίνονταν, είκαζαν, ότι όμοια εἶναι με τον χρησμό·

με την εισβολή τῶν Πελοποννησίων ἡ νόσος ξεκίνησε εὐθύς,

και στην μὲν Πελοπόννησον η νόσος δεν  ἐσῆλθεν,

σε σημείο ἄξιον να εἰπωθεί,

προξένησε μεν δεινά στην Ἀθήνα κυρίως,

ἔπειτα δὲ καὶ σ΄άλλα  χωριά  πολυανθρωπότατα.

Αυτά γίνονταν κατὰ τὴν διάρκεια της νόσου.


ΘΟΥΚΥΔΙΔΗΣ, ΙΣΤΟΡΙΑΙ [2.54.1]-[2.54.5]

 

[2.54.1]  Τοιούτῳ μὲν πάθει οἱ Ἀθηναῖοι περιπεσόντες ἐπιέζοντο,

ἀνθρώπων τ’ ἔνδον θνῃσκόντων καὶ γῆς ἔξω δῃουμένης.

[2.54.2]  ἐν δὲ τῷ κακῷ οἷα εἰκὸς ἀνεμνήσθησαν καὶ τοῦδε τοῦ ἔπους,

φάσκοντες οἱ πρεσβύτεροι πάλαι ᾄδεσθαι

«ἥξει Δωριακὸς πόλεμος καὶ λοιμὸς ἅμ’ αὐτῷ.»

[2.54.3]  ἐγένετομὲνοὖνἔριςτοῖςἀνθρώποις

μὴ λοιμὸν ὠνομάσθαι ἐν τῷ ἔπει ὑπὸ τῶν παλαιῶν,

ἀλλὰ λιμόν, ἐνίκησε δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος εἰκότως λοιμὸν εἰρῆσθαι·

οἱ γὰρ ἄνθρωποι πρὸς ἃ ἔπασχον τὴν μνήμην ἐποιοῦντο.

ἢν δέ γε οἶμαί ποτε ἄλλος πόλεμος καταλάβῃ

Δωρικὸς τοῦδε ὕστερος καὶ ξυμβῇ γενέσθαι λιμόν,

κατὰ τὸ εἰκὸς οὕτως ᾄσονται.

[2.54.4]   μνήμη δὲ ἐγένετο καὶ τοῦ Λακεδαιμονίων χρηστηρίου τοῖς εἰδόσιν,

ὅτε ἐπερωτῶσιν αὐτοῖς τὸν θεὸν

εἰ χρὴ πολεμεῖν ἀνεῖλε κατὰ κράτος πολεμοῦσι νίκην ἔσεσθαι,

καὶ αὐτὸς ἔφη ξυλλήψεσθαι.

[2.54.5]  περὶ μὲν οὖν τοῦ χρηστηρίου τὰ γιγνόμενα ᾔκαζον ὁμοῖα εἶναι·

ἐσβεβληκότων δὲ τῶν Πελοποννησίων ἡ νόσος ἤρξατο εὐθύς,

καὶ ἐς μὲν Πελοπόννησον οὐκ ἐσῆλθεν,

ὅτι καὶ ἄξιον εἰπεῖν,

ἐπενείματο δὲ Ἀθήνας μὲν μάλιστα,

ἔπειτα δὲ καὶ τῶν ἄλλων χωρίων τὰ πολυανθρωπότατα.

ταῦτα μὲν τὰ κατὰ τὴν νόσον γενόμενα.

 

Advertisements

Ἐλπὶς ἐν ἀνθρώποισι

pandora

Θέογνις ὁ Μεγαρεύς

Ἐλπὶς ἐν ἀνθρώποισι μόνη θεὸς ἐσθλὴ ἔνεστιν͵
ἄλλοι δ΄ Οὔλυμπόν<δ΄> ἐκπρολιπόντες ἔβαν·
ὤιχετο μὲν Πίστις͵ μεγάλη θεός͵ ὤιχετο δ΄ ἀνδρῶν
Σωφροσύνη͵ Χάριτές τ΄͵ ὦ φίλε͵ γῆν ἔλιπον·
ὅρκοι δ΄ οὐκέτι πιστοὶ ἐν ἀνθρώποισι δίκαιοι͵
οὐδὲ θεοὺς οὐδεὶς ἅζεται ἀθανάτους.
εὐσεβέων δ΄ ἀνδρῶν γένος ἔφθιτο͵ οὐδὲ θέμιστας
οὐκέτι γινώσκουσ΄ οὐδὲ μὲν εὐσεβίας.
ἀλλ΄ ὄφρα τις ζώει καὶ ὁρᾶι φῶς ἠελίοιο͵
εὐσεβέων περὶ θεοὺς Ἐλπίδα προσμενέτω·
εὐχέσθω δὲ θεοῖσι͵ καὶ ἀγλαὰ μηρία καίων
Ἐλπίδι τε πρώτηι καὶ πυμάτηι θυέτω.
φραζέσθω δ΄ ἀδίκων ἀνδρῶν σκολιὸν λόγον αἰεί͵
οἳ θεῶν ἀθανάτων οὐδὲν ὀπιζόμενοι
αἰὲν ἐπ΄ ἀλλοτρίοις κτεάνοις ἐπέχουσι νόημα͵
αἰσχρὰ κακοῖς ἔργοις σύμβολα θηκάμενοι.

Η Ελπίδα στους ανθρώπους

του Θέογνη, απόδοση στα νεοελληνικά Αγγελική Ζαντέ

 

Η Ελπίδα στους ανθρώπους είν΄ η μόνη καλοκάγαθη θεά·

οι άλλοι θεοί  εγκαταλείποντάς τους,  στον Όλυμπο επήγαν.

Αναχώρησε η Πίστη, μεγάλη θεά, τους ανθρώπους άφησαν

η Σωφροσύνη κι οι Xάριτες και ω! φίλε τη γη εγκατέλειψαν·

οι όρκοι τώρα πιά δεν τηρούνται,

ούτε τους αθανάτους θεούς κανείς τιμά·

των ευσεβών ανθρώπων χάθηκε το γένος, ούτε τους νόμους

κανείς δεν αναγνωρίζει ούτε την ευσέβεια.

Αλλά όσο ζει κανείς και το φως του ήλιου βλέπει

αν είναι θεοσεβούμενος  ας προσμένει την Ελπίδα,

ας προσεύχεται στους θεούς καίγοντας αστραφτερά μηριά

τιμώντας  πρώτη και τελευταία την Ελπίδα.

Ας προσέχει πάντα τα ανέντιμα λόγια των αδίκων,

που καθόλου δεν λογαριάζουν τους αθάνατους θεούς

και πάντα αποβλέπουν σ΄ αλλότρια αγαθά

και με έργα κακόβουλα προωθούν τα αισχρά σχέδιά τους.

Ο σπαραγμός για την νεαρή Αντίβια

της Ανύτης, νεοελληνική απόδοση Αγγελικής Ζαντέ

red-lily2

Οδύρομαι για την νεαρή Αντίβια, γι΄αυτήν πολλοί

σαν μέλλοντες γαμπροί έφθασαν στο σπίτι του πατέρα της

θαυμάζοντας την σύνεση και την ομορφιά της, αλλά πάνω απ΄όλες

τις ελπίδες το μέλλον κύλισ΄ η ολέθρια η Μοίρα.

Παρθένον Ἀντιβίαν κατοδύρομαι

τῆς Ἀνύτης

——-

Παρθένον Ἀντιβίαν κατοδύρομαι, ἇς ἐπὶ πολλοί

νυμφίοι ἱέμενοι πατρὸς ἵκοντο δόμον

κάλλευς καὶ πινυτᾶτος ἀνὰ κλέος· ἀλλ’ ἐπὶπάντων

ἐλπίδας οὐλομένα Μοῖρ’ ἐκύλισε πρόσω.

 

Ἐννέα Μοῦσαι γαῖα τέκεν

τοῦ Αντιπάτρου τοῦ Θεσσαλονικέως

Nine Muses

Τάσδε θεογλώσσους Ἑλικὼν ἔθρεψε γυναῖκας
ὕμνοις, καὶ Μακεδὼν Πιερίας σκόπελος,
Πρήξιλλαν, Μοιρώ, Ἀνύτης στόμα, θῆλυν Ὅμηρον,
Λεσβιάδων Σαπφὼ κόσμον ἐυπλοκάμων,
Ἤρινναν, Τελέσιλλαν ἀγακλέα, καὶ σέ, Κόριννα,
θοῦριν Ἀθηναίης ἀσπίδα μελψαμέναν,
Νοσσίδα θηλύγλωσσον, ἰδὲ γλυκυαχέα Μύρτιν,
πάσας ἀενάων ἐργάτιδας σελίδων.
Ἐννέα μὲν Μούσας μέγας Οὐρανός, ἐννέα δ᾽ αὐτὰς
γαῖα τέκεν, θνατοῖς ἄφθιτον εὐφροσύναν.

Εννέα Μούσες γέννησε η γη

του Αντίπατρου του Θεσσαλονικιού, νεοελληνική απόδοση Αγγελικής Ζαντέ

——–

Τέτοιες γυναίκες μ’ αθάνατη λαλιά, με ύμνους,

ανέθρεψε ο Ελικώνας κι η Μακεδονική της Πιερίας η κορφή,

την Πράξιλλα, την Μοιρώ,το στόμα της Ανύτης, γυναίκας σαν τον Όμηρο,

την Σαπφώ το κόσμημα των καλοχτενισμένων της Λέσβου γυναικών,

την Ήριννα, την ένδοξη Τελέσιλλα, κι εσέ την Κόριννα,

που τραγούδησες με την άρπα σου για την πολεμική της Αθηνάς ασπίδα,

την Νοσσίδα φωνή των γυναικών, να κι η Μύρτιδα που ηχεί γλυκά,

όλες εργάτριες αέναων σελίδων.

Εννέα οι Μούσες του Μέγα ουρανού, κι εννέα οι Μούσες που η γη τις γέννησε

(χαρίζοντας) στους θνητούς άφθαρτη ευφροσύνη.